Hoe codeer je en decodeer je geheime boodschappen?

TERUGdiversen_menu.html

Tijdens de Amerikaanse burgeroorlog (van 12 april 1861 tot 9 april 1865) ging het er heet aan toe, net als bij elke andere oorlog trouwens. Het was van groot belang om een goede communicatie te hebben tussen de verschillende leger- eenheden. Het zal je niet verbazen, maar de communicatie ging via boodschappers op paarden, die geheime boodschappen op papier van de ene legereenheid naar de andere brachten. Mobieltjes waren er nog niet. Je kunt voorstellen dat je dan een goede codering nodig hebt; eentje die, zeker voor die tijd, niet te kraken was/is.

Welke je absoluut niet moet gebruiken, is de codering waarbij je steeds een aantal letters opschuift: (a = f; b = g; c = h; ... )


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ

FGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZABCDE

Stel je wilt de volgende super geheime opdracht coderen:


GEBRUIK HET GROTE KANON EN STUUR EXTRA EENHEDEN NAAR NEW YORK EN WEES NIET BANG

Gecodeerd is dat dan: (a = f; b = g; c = h; ... )


LJGWZP MJY LWTYJ PFSTS JS XYZZU JCYWF JJSMJIJS SFFW SJB DTWP JS BJJX SNJY GFSL

Dit is relatief simpel te ontcijferen. Je weet dat de letters E en N het meest voorkomen in het Nederlands en we weten trouwens ook dat het een Nederlands bericht is. De gecodeerde letter J komt erg vaak in de gecodeerde bericht voor, net als de gecodeerde S. Zouden de gecodeerde letter J en S dan een E en een N zijn? En in welke volgorde? : J = E, S = N óf J = N,

S = E ?


We kijken naar het gecodeerde woord JS: dat zou dan NE óf EN zijn. Laten we ook kijken naar JJSMJIJS: dat zou dan zijn  NNE?N?NE óf  EEN?E?EN ? En dan naar het gecodeerde  MJY dat dan kan zijn  ?N? of   ?E? ?


Het is aan te nemen dat J = E én S = N. De stap tussen E én J is 5 letters en tussen S én N is dat ook 5 letters. Het is net als een zgn. „cijfercode“-puzzel. Na verder te combineren en te „puzzelen“ komt je dan uiteindelijk uit bij het ongecodeerde bericht. Dan weet de vijand dat je naar New York gaat met het grote kanon en dat je een beetje bang bent. Dat is niet goed, dus dit codeersysteem gaat de prullenbak in.

We moeten dus een codeersysteem hebben waarbij dezelfde gecodeerde letter elke willekeurige letter kan zijn. Dan is het niet te breken; zeker niet tijdens de Amerikaanse burgeroorlog. Tegenwoordig zou het misschien wel kunnen met computers en zo.


De volgende belangrijke boodschap moet gebracht worden aan „onze“ soldaten in Boston:

OVER TWEE WEKEN KOMT ER EEN SCHIP AAN MET ELITE TROEPEN

Daarbij gebruiken we onderstaande schema:

Bij deze codeermethode maken we gebruik van een code-woord: je schrijft dus eerst een bericht dat je wilt coderen, vervolgens kies je een code-woord, met het code-woord codeer je het geschreven bericht. Als je het gecodeerde bericht wilt ontcijferen heb je dus het code-woord nodig en zónder dat woord is het onmogelijk om het bericht te ontcijferen.


Laten we het bericht coderen met het code-woord VREDE : (we zetten het code-woord achter elkaar onder het bericht)

OVERTWEEWEKENKOMTEREENSCHIPAANMETELITETROEPEN

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

We coderen de eerste letter, de O. We beginnen bij de horizontale balk en zoeken de O op. Dan gaan we op zoek naar de letter eronder, dat is de V. Vervolgens gaan we naar links tot de verticale zwarte balk en daar treffen we de letter G aan. Dus de ongecodeerde O staat voor de gecodeerde G.

OVERTWEEWEKENKOMTEREENSCHIPAANMETELITETROEPEN

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

G

Nu gaan we de tweede letter coderen, dat is de V. Het maakt niet uit of we van horizontaal naar vertikaal gaan, of omgekeerd. Ik laat beide zien.

We zoeken de letter V op in de horizontale balk en gaan naar beneden tot de letter van ons code-woord; dat is de R. Dan gaan we weer naar links tot we bij de zwarte balk komen en daar staat de V.

OVERTWEEWEKENKOMTEREENSCHIPAANMETELITETROEPEN

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

G?

OVERTWEEWEKENKOMTEREENSCHIPAANMETELITETROEPEN

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

GV

Omgekeerd werkt het ook: we beginnen verticaal bij de V en gaan naar rechts naar de letter R van het code-woord; vervolgens omhoog: en daar staat de letter V. Dus de ongecodeerde V staat voor de gecodeerde V; dat kan dus ook!

Ik laat nog één letter zien: dat is de derde letter van het ongecodeerde bericht; dat is de E. De letter van het code-woord ook de E, maar dat is géén probleem.

OVERTWEEWEKENKOMTEREENSCHIPAANMETELITETROEPEN

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

GV?

Manier 1: we zoeken de E op in de horizontale balk en naar beneden naar de E van het code-woord. Dan wederom naar links en daar zien we de gecodeerde letter Z.

Manier 2: we zoeken de E op in de verticale balk en naar rechts naar de E van het code-woord. Dan wederom naar boven en daar zien we de gecodeerde letter Z.

Het maakt niet uit welke manier je gebruikt; het resultaat is hetzelfde.

OVERTWEEWEKENKOMTEREENSCHIPAANMETELITETROEPEN

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

GVZ

ZWART = MANIER 1 ; ROOD = MANIER 2

Als je zo doorgaat kom je uiteindelijk uit bij de onderstaande gecodeerde boodschap:


OVERTWEEWEKENKOMTEREENSCHIPAANMETELITETROEPEN

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

GVZLKYMZGZKMQSPIXZLZQDLAWMBDCQIMKYSMXZJMGMOYQ

Je geeft dus het gecodeerde bericht aan de boodschapper die het code-woord niet weet, die het bericht geeft aan iemand in Boston, die het code-woord wél weet. Die persoon kan het bericht ontcijferen. Als de boodschapper onderweg gepakt zou worden door de vijand, dan heeft de vijand er niets aan.

Nu is de gecodeerde boodschap aangekomen in Boston en daar ontvangen ze de boodschap:


GVZLKYMZGZKMQSPIXZLZQDLAWMBDCQIMKYSMXZJMGMOYQ


Gelukkig weten ze daar het code-woord; dat was VREDE. De persoon, die gaat ontcijferen pakte het bekende schema erbij en gaat beginnen:

De persoon zet de gecodeerde boodschap op papier met het code-woord eronder:


GVZLKYMZGZKMQSPIXZLZQDLAWMBDCQIMKYSMXZJMGMOYQ

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

?

Dan gaat hij naar de G (horizontaal) naar beneden tot de V, en dan naar links tot aan de O; de gecodeerde G staat voor de ongecodeerde O.

OF: Dan gaat hij naar de G (verticaal) naar rechts tot de V, en dan naar boven tot aan de O; de gecodeerde G staat voor de ongecodeerde O.

Nu zetten we de O op de plaats van het vraagteken:


GVZLKYMZGZKMQSPIXZLZQDLAWMBDCQIMKYSMXZJMGMOYQ

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

O

Verder met de tweede gecodeerde letter:

GVZLKYMZGZKMQSPIXZLZQDLAWMBDCQIMKYSMXZJMGMOYQ

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

O?

Hieronder zien we dat de gecodeerde V staat voor de ongecodeerde V:

GVZLKYMZGZKMQSPIXZLZQDLAWMBDCQIMKYSMXZJMGMOYQ

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

OV?

En hieronder zien we dat de gecodeerde Z staat voor de ongecodeerde E:

GVZLKYMZGZKMQSPIXZLZQDLAWMBDCQIMKYSMXZJMGMOYQ

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

OVE?

Tenslotte hieronder zien we dat de gecodeerde L staat voor de ongecodeerde R:

GVZLKYMZGZKMQSPIXZLZQDLAWMBDCQIMKYSMXZJMGMOYQ

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

OVERTWEEWEKENKOMTEREENSCHIPAANMETELITETROEPEN


OVER TWEE WEKEN KOMT ER EEN SCHIP AAN MET ELITE TROEPEN

GVZLKYMZGZKMQSPIXZLZQDLAWMBDCQIMKYSMXZJMGMOYQ

VREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDEVREDE

OVER?

En dan krijgen we uiteindelijk:

Zo werkt het dus. Als je zo´n schema wilt downloaden, kan dat hier onder:

PDF
37 kBdiversen_coderen_files/codes.pdf
PNG
1,4 MBdiversen_coderen_files/codes.png
TIF
305 MBdiversen_coderen_files/codes.tif

Tenslotte geef ik je een geheime boodschap met het code-woord GRATIS:


EMWSUHMNZZYNTIQFLNEYRZDQBRLQAYYMYZ

Lukt het niet, heb je hulp nodig of zit er ergens een fout op de pagina?

STUUR EEN EMAILdiversen_coderen_files/codes_1.png